Kiedy trzeba mieć świadectwo?

Od 1 stycznia 2009 r. świadectwo energetyczne (certyfikat) jest wymagane niemal dla każdego budynku i lokalu (z nielicznymi wyjątkami) oddawanego do użytku i wprowadzanego do obrotu, czyli głównie zbywanego lub wynajmowanego, a także w niektórych sytuacjach dla budynków po znaczącym remoncie albo przebudowie. Taki wymóg wprowadza ustawa Prawo budowlane wdrażająca Dyrektywę europejską nr 2002/91/WE.

Gdy budujemy dom
Do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie domu musimy dołączyć kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku (do zawiadomienia składa się również dziennik budowy, protokoły badań, sprawdzeń i odbiorów, powykonawczą inwentaryzację geodezyjną oraz oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu z projektem, warunkami pozwolenia i przepisami, a także o doprowadzeniu terenu budowy do porządku).
Nie ma tu znaczenia, czy budowę rozpoczęliśmy przed 2009 r., czy później. Bez świadectwa zgłoszenie zakończenia budowy nie zostanie przyjęte i nie będziemy mogli legalnie zamieszkać w gotowym domu. Pamiętajmy, że za przystąpienie do użytkowania budynku bez wymaganych formalności grozi kara 10 tys. zł. Świadectwo charakterystyki energetycznej jest też wymagane dla budynku rozbudowanego, nadbudowanego lub odbudowanego (takie prace wymagają pozwolenia na budowę i późniejszego zawiadomienia o zakończeniu budowy, do którego trzeba dołączyć świadectwo).

Gdy kupujemy dom (mieszkanie) od dewelopera
Możemy zażądać od niego przedstawienia certyfikatu energetycznego, bo każdy obiekt oddawany do użytku po 1 stycznia 2009 r. musi go mieć.

Gdy kupujemy lub sprzedajemy dom (mieszkanie) na rynku wtórnym
Choć nowe przepisy wymagają sporządzenia świadectwa energetycznego dla każdego sprzedawanego budynku (lokalu) – bez względu na to, kiedy był wybudowany – to transakcja bez tego dokumentu będzie możliwa. Nie ma bowiem w ustawie żadnych sankcji za brak świadectwa ani rygoru nieważności transakcji. Oczywiście kupujący może domagać się okazania certyfikatu, choć musi wziąć pod uwagę, że prawdopodobnie zostanie obciążony jego kosztem (jeśli zdecyduje się na kupno). Może warto wydać kilkaset złotych, żeby nie kupować kota w worku. Z drugiej strony, jeżeli dom spełnia wymogi energooszczędności, posiadanie świadectwa leży w interesie sprzedającego. Musimy się liczyć również z tym, że okazania świadectwa będą mogły wymagać banki udzielające kredytów na kupno nieruchomości. Zużycie energii i tym samym koszt utrzymania nieruchomości mają wpływ na zdolność kredytową kredytobiorców.

Gdy wynajmujemy dom (mieszkanie)
Tu sytuacja jest podobna jak w przypadku kupna i sprzedaży domu na rynku wtórnym. Wynajmujący powinien okazać najemcy świadectwo energetyczne, ale trudno to od niego wyegzekwować.

Gdy remontujemy lub przebudowujemy dom
Właściciel budynku jest obowiązany zapewnić sporządzenie świadectwa energetycznego, jeżeli w wyniku przebudowy lub remontu tego obiektu uległa zmianie jego charakterystyka energetyczna. Jednak ten przepis również należy do grupy nieegzekwowalnych (brak sankcji). Oznacza też, że po przeprowadzeniu renowacji czy przebudowie sporządzone wcześniej świadectwo energetyczne może stracić ważność. W projekcie nowelizacj i ustawy Prawo budowlane z 21 listopada 2008 r. przygotowanej w Ministerstwie Infrastruktury ograniczono obowiązek sporządzenia świadectwa do remontu lub przebudowy, których koszt jest wyższy niż 25% wartości budynku przed przeprowadzeniem tych prac. W chwili przygotowywania tego tekstu nie było wiadomo, czy taka zmiana zostanie uchwalona.

Uwaga! Świadectwo energetyczne jest ważne dziesięć lat, choć można wykonać nowe, jeżeli poprawi się charakterystykę energetyczną budynku.

Budynki zwolnione ze świadectwa energetycznego:
zabytkowe objęte ochroną;
używane jako miejsca kultu i do działalności religijnej;
przeznaczone do użytkowania nie dłużej niż dwa lata;
niemieszkalne służące gospodarce rolnej;
przemysłowe i gospodarcze, których zapotrzebowanie na energię nie przekracza 50 kWh/(m2rok);
mieszkalne, ale przeznaczone do użytkowania nie dłużej niż cztery miesiące w roku;
wolno stojące o powierzchni użytkowej mniejszej niż 50 m2.

Źródło: Murator